Những hiểu lầm phổ biến về muối và sự thật bạn cần biết

Muối là một thành phần quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày và gần như không thể thiếu trong bất kỳ nền ẩm thực nào. Tuy nhiên, đây cũng là một trong những yếu tố dinh dưỡng bị hiểu sai nhiều nhất. Nhiều người tin rằng chỉ cần không ăn mặn là đã kiểm soát tốt lượng muối, hoặc cho rằng muối chỉ gây hại cho người lớn tuổi. Trên thực tế, những quan niệm này chưa phản ánh đúng bản chất của vấn đề, bởi phần lớn chúng ta đang tiêu thụ nhiều muối hơn mức cơ thể cần mà không hề nhận ra. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc tiêu thụ muối vượt mức khuyến nghị là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến tăng huyết áp và các bệnh tim mạch trên toàn cầu hiện nay. 

 

Hiểu lầm 1: Không ăn mặn nghĩa là không thừa muối

Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất là cho rằng không ăn mặn đồng nghĩa với việc không tiêu thụ nhiều muối. Tuy nhiên, trong chế độ ăn hiện đại, lượng muối không chỉ đến từ việc nêm nếm khi nấu ăn mà còn tồn tại “ẩn” trong rất nhiều thực phẩm quen thuộc như đồ chế biến sẵn, thức ăn ngoài hàng và các loại gia vị như tương ớt, tương cà , nước sốt, gia vị ướp chế biến sẵn… Nhiều tài liệu cũng chỉ ra rằng, trong nhiều quốc gia, phần lớn lượng muối trong khẩu phần ăn đến từ thực phẩm chế biến và các bữa ăn ngoài gia đình, chứ không phải từ muối thêm vào khi nấu. Điều này có nghĩa là một người hoàn toàn có thể không ăn mặn nhưng vẫn đang tiêu thụ lượng muối cao hơn khuyến nghị mỗi ngày.



Lượng muối tồn tại “ẩn” trong rất nhiều thực phẩm quen thuộc như đồ chế biến sẵn, thức ăn ngoài hàng và các loại gia vị như tương ớt, sốt cà chua, nước sốt, gia vị ướp chế biến sẵn…

Hiểu lầm 2: Muối chỉ ảnh hưởng đến người lớn tuổi

Nhiều người cho rằng chỉ những người bị tăng huyết áp hoặc người lớn tuổi mới cần hạn chế muối. Thực tế, tác động của muối diễn ra âm thầm và tích lũy theo thời gian. Việc tiêu thụ nhiều muối trong thời gian dài có liên quan chặt chẽ đến nguy cơ tăng huyết áp, bệnh tim mạch và đột quỵ, và những nguy cơ này không bắt đầu từ tuổi già mà được hình thành từ thói quen ăn uống kéo dài từ khi còn trẻ. Chính vì vậy, việc kiểm soát lượng muối cần được thực hiện sớm, ngay từ khi chưa có dấu hiệu bệnh lý.

Nhiều người cho rằng chỉ những người bị tăng huyết áp hoặc người lớn tuổi mới cần hạn chế muối. Thực tế, tác động của muối diễn ra âm thầm và tích lũy theo thời gian. Việc tiêu thụ nhiều muối trong thời gian dài có liên quan chặt chẽ đến nguy cơ tăng huyết áp, bệnh tim mạch và đột quỵ, và những nguy cơ này không bắt đầu từ tuổi già mà được hình thành từ thói quen ăn uống kéo dài từ khi còn trẻ. Chính vì vậy, việc kiểm soát lượng muối cần được thực hiện sớm, ngay từ khi chưa có dấu hiệu bệnh lý.

Việc hình thành thói quen ăn mặn từ nhỏ có thể ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe và có thể góp phần làm tăng nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm khi trưởng thành; đặc biệt là các bệnh tim mạch và tăng huyết áp. Trẻ em nếu quen với khẩu vị nhiều muối sẽ rất khó thay đổi khi lớn lên. Vì vậy việc kiểm soát muối cần bắt đầu từ sớm trong gia đình.

Hiểu lầm 3: Muối chỉ gây hại cho tim mạch

Nhiều người nghĩ rằng muối chỉ liên quan đến huyết áp, nhưng trên thực tế, ảnh hưởng của natri rộng hơn nhiều. Chế độ ăn nhiều natri có thể ảnh hưởng đến chức năng thận và làm rối loạn cân bằng dịch trong cơ thể. Ngoài ra, một số nghiên cứu cho thấy lượng natri cao có thể làm tăng thải canxi qua nước tiểu, từ đó ảnh hưởng đến sức khỏe xương nếu kéo dài. Điều này cho thấy việc tiêu thụ muối không hợp lý không chỉ là vấn đề của tim mạch mà còn liên quan đến sức khỏe tổng thể.

Sự thật về muối: Muối vô cùng quan trọng và cần thiết nhưng cũng nguy hại nếu thừa

Về bản chất, cơ thể rất cần một lượng muối nhất định để duy trì các chức năng như cân bằng dịch, dẫn truyền thần kinh và hoạt động cơ. Tuy nhiên, cần tuân thủ đúng lượng muối khuyến nghị hàng ngày. Người trưởng thành nên tiêu thụ dưới 5g muối mỗi ngày, tương đương khoảng một thìa cà phê muối. Trên thực tế, nhiều nghiên cứu cho thấy mức tiêu thụ muối trung bình ở nhiều quốc gia, bao gồm Việt Nam, thường cao gần gấp đôi mức khuyến nghị này.

Công thức quy đổi cho 5g muối dành cho người trưởng thành

Làm thế nào để kiểm soát muối một cách hiệu quả?

Việc kiểm soát lượng muối trong thực tế không hề đơn giản, bởi phần lớn muối đến từ nhiều nguồn khác nhau trong bữa ăn hằng ngày. Tuy nhiên, vẫn có thể giúp giảm đáng kể lượng muối tiêu thụ nếu điều chỉnh một số thói quen cơ bản như giảm dần lượng gia vị khi nấu ăn, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, ưu tiên thực phẩm tươi và chú ý đọc nhãn dinh dưỡng để kiểm soát hàm lượng natri. Quan trọng hơn, không nên chỉ dựa vào cảm giác “mặn hay nhạt” để đánh giá lượng muối, bởi nhiều món ăn không có vị mặn rõ rệt nhưng vẫn chứa lượng muối cao.

Muối là một khoáng chất vô cùng quan trọng, nhưng phải chăng do sự dồi dào và sẵn có của nó mà chúng ta lại tiêu thụ quá nhiều, biến muối trở thành gánh nặng cho cơ thể?